Vệ Sĩ Có Được Sử Dụng Dùi Cui Cao Su Và Công Cụ Hỗ Trợ Không?

Hình ảnh nhân viên bảo vệ hoặc vệ sĩ cầm dùi cui, đeo bộ đàm, mang gậy chỉ huy thường khiến nhiều người mặc nhiên cho rằng đây là công cụ ai làm nghề cũng được dùng. Thực tế không đơn giản như vậy. Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, việc trang bị, quản lý và sử dụng công cụ hỗ trợ là vấn đề được kiểm soát chặt. Nếu doanh nghiệp hoặc cá nhân dùng sai, hậu quả không chỉ là bị xử phạt mà còn có thể kéo theo trách nhiệm lớn hơn nếu công cụ đó được sử dụng để gây thiệt hại cho người khác.

Trước hết, cần phân biệt giữa công cụ hỗ trợ hợp pháp với vật dụng tự phát mang tính bạo lực. Dùi cui cao su, một số loại gậy nghiệp vụ, bộ đàm chuyên dụng hay phương tiện hỗ trợ khác không mặc nhiên được phép lưu hành theo kiểu ai thích là trang bị. Đơn vị bảo vệ muốn sử dụng phải đáp ứng điều kiện, có quy trình quản lý, bảo quản, cấp phát và sử dụng theo quy định áp dụng cho từng loại công cụ. Đây không phải câu chuyện “đầu tư thêm để trông chuyên nghiệp”, mà là câu chuyện tuân thủ.

Sai lầm phổ biến nhất của các đơn vị nhỏ là mua công cụ hỗ trợ theo đường không rõ nguồn gốc rồi giao cho nhân viên sử dụng trong ca trực, với suy nghĩ rằng chỉ cần không gây hậu quả là được. Cách làm này rất rủi ro. Bởi khi xảy ra va chạm, cơ quan chức năng không chỉ xem xét hành vi đánh người hay khống chế người, mà còn xem luôn công cụ được sử dụng có hợp pháp hay không, đơn vị có quyền trang bị hay không, người sử dụng có được huấn luyện hay không.

Ngay cả khi công cụ được cấp phát hợp pháp, quyền sử dụng cũng không đồng nghĩa với quyền dùng tùy tiện. Công cụ hỗ trợ chỉ được dùng trong những tình huống phù hợp, ở mức cần thiết, nhằm ngăn chặn nguy hiểm hoặc hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ theo đúng giới hạn pháp luật. Dùng để đe dọa khách hàng, dằn mặt nhân viên, ép người vi phạm nhận lỗi hoặc xử lý mâu thuẫn dân sự là hoàn toàn sai mục đích. Khi vượt ranh giới này, sự việc sẽ không còn là “nghiệp vụ bảo vệ” nữa.

Đối với doanh nghiệp thuê dịch vụ, đây là nội dung rất cần làm rõ trong hợp đồng. Bên thuê nên yêu cầu nhà cung cấp xác nhận loại công cụ nào được phép sử dụng tại mục tiêu, ai chịu trách nhiệm quản lý, cách lưu trữ ra sao, khi nào được phép cấp phát và quy trình báo cáo sau sử dụng như thế nào. Nếu không làm rõ, khi có sự cố, chính doanh nghiệp thuê cũng có thể bị kéo vào thế bị động vì đã để một lực lượng không kiểm soát đủ sử dụng công cụ mang tính nguy cơ cao tại cơ sở của mình.

Ở chiều ngược lại, một công ty bảo vệ chuyên nghiệp thường không lạm dụng công cụ hỗ trợ để tạo cảm giác “mạnh”. Họ ưu tiên quy trình phòng ngừa, kỹ năng giao tiếp, phân tầng kiểm soát và biện pháp khống chế an toàn trước. Công cụ chỉ là phương án sau cùng trong một hệ thống ứng phó được thiết kế bài bản.

Vì vậy, câu trả lời là: vệ sĩ hoặc nhân viên bảo vệ chỉ được sử dụng công cụ hỗ trợ khi pháp luật cho phép, đơn vị có đủ điều kiện trang bị và việc sử dụng diễn ra đúng mục đích, đúng tình huống, đúng quy trình. Thước đo của một lực lượng bảo vệ tốt không nằm ở việc cầm gì trên tay, mà nằm ở việc họ có biết khi nào cần dùng, khi nào không được dùng và làm sao để vẫn kiểm soát được tình huống mà không vượt khỏi ranh giới pháp lý.