Doanh Nghiệp Có Được Tự Do Sử Dụng Tổ Chức Côn Đồ Làm Bảo Vệ Không?

Nhiều chủ doanh nghiệp, chủ nhà xưởng hoặc chủ quán kinh doanh thường có một suy nghĩ rất nguy hiểm: chỉ cần thuê vài người “có số má”, ngoại hình dữ dằn, biết gây áp lực là có thể giữ trật tự cho cơ sở. Cách nghĩ này không chỉ sai về quản trị mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn. Trong pháp luật Việt Nam, hoạt động bảo vệ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Nói cách khác, không phải ai cũng được quyền tập hợp một nhóm người rồi tự nhận làm bảo vệ chuyên nghiệp cho doanh nghiệp khác.

Muốn cung cấp dịch vụ bảo vệ hợp pháp, đơn vị đó phải đáp ứng điều kiện về đăng ký kinh doanh, điều kiện an ninh trật tự, người chịu trách nhiệm về an ninh trật tự, hồ sơ pháp lý liên quan và các tiêu chuẩn đối với nhân sự trực tiếp làm nhiệm vụ. Nhân viên bảo vệ không thể là người có tiền án về các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản hoặc đang trong thời gian bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính theo quy định. Một lực lượng bảo vệ hợp pháp không vận hành bằng sự hung hăng, mà bằng quy trình, đào tạo, kiểm soát nghiệp vụ và trách nhiệm rõ ràng.

Khi doanh nghiệp thuê một nhóm người không có giấy phép, không thuộc công ty bảo vệ đủ điều kiện, hậu quả có thể phát sinh ở nhiều tầng. Thứ nhất là rủi ro bị xử phạt hành chính nếu cơ quan chức năng xác định có hành vi tổ chức hoạt động bảo vệ trái phép hoặc sử dụng lực lượng không đủ điều kiện. Thứ hai là rủi ro dân sự nếu nhóm người này gây thiệt hại cho khách hàng, nhân viên, đối tác hoặc tài sản của bên thứ ba. Thứ ba là rủi ro hình sự trong trường hợp hành vi đe dọa, cố ý gây thương tích, cưỡng đoạt tài sản hoặc bắt giữ người trái pháp luật xảy ra dưới danh nghĩa “giữ an ninh”.

Doanh nghiệp cũng cần hiểu rằng khi thuê lực lượng bảo vệ trái phép, rất khó yêu cầu bồi thường hoặc quy trách nhiệm bài bản khi sự cố xảy ra. Không có hợp đồng dịch vụ chuẩn, không có điều khoản về phạm vi công việc, không có bảo hiểm nghề nghiệp, không có quy trình báo cáo ca trực, không có hồ sơ nhân sự minh bạch. Khi tranh chấp phát sinh, bên thuê thường rơi vào thế bất lợi vì chính mình đã lựa chọn một phương án không đúng quy định. Đây là kiểu tiết kiệm ngắn hạn nhưng phải trả giá dài hạn bằng uy tín, tài chính và cả rủi ro pháp lý.

Một điểm quan trọng khác là lực lượng bảo vệ hợp pháp không có chức năng “xã hội đen hóa” việc giải quyết mâu thuẫn. Họ không được dùng bạo lực để đòi nợ, ép buộc ký giấy tờ, uy hiếp khách hàng hoặc xử lý tranh chấp dân sự bằng sức mạnh. Mọi hành vi vượt quá giới hạn cho phép đều có thể khiến cả đơn vị cung cấp dịch vụ và bên thuê cùng bị liên đới xem xét trách nhiệm. Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng bị soi kỹ về tuân thủ, việc sử dụng một lực lượng bảo vệ không chuẩn còn có thể làm mất điểm nghiêm trọng với nhà đầu tư, đối tác và khách hàng lớn.

Vì vậy, câu trả lời ngắn gọn là: doanh nghiệp không được tự do sử dụng “tổ chức côn đồ” để thay thế dịch vụ bảo vệ chuyên nghiệp. Nếu cần kiểm soát an ninh, bảo vệ mục tiêu, duy trì trật tự hoặc hỗ trợ xử lý tình huống phát sinh, doanh nghiệp nên làm việc với đơn vị bảo vệ có pháp nhân rõ ràng, đủ điều kiện an ninh trật tự, hợp đồng minh bạch và đội ngũ được đào tạo bài bản.

Khi lựa chọn đúng đối tác, doanh nghiệp không chỉ mua một vài con người đứng gác. Doanh nghiệp đang mua một hệ thống kiểm soát rủi ro hợp pháp, có khả năng phòng ngừa sự cố, ghi nhận chứng cứ, phối hợp với cơ quan chức năng và bảo vệ thương hiệu của mình trong dài hạn. Đó mới là giá trị thực của dịch vụ bảo vệ chuyên nghiệp.